Kijken wat je koopt: tien tips van Teun van de Keuken

Weten wat je in je mond stopt. Door alle plofkipcampagnes en paardenvleesschandalen willen we ons daar steeds een beetje meer bewust van zijn. Geen gemakkelijke opgave. Naar E-nummers en het aantal grammen vet in een product kijkt iedereen weleens. Maar doorvragen naar waar iets vandaan komt en hoe het hier is gekomen, doen er weinig.

Van de Keuken op het Lezersfeest

Gelukkig hebben we Teun van de Keuken en consorten. Met het televisieprogramma Keuringsdienst van Waarde haalt hij al jaren achtereen menig 'volgens-grootmoeders-recept-' en 'puur-en-eerlijk-concept' onderuit. Van de Keuken schreef er een boek over dat in september verscheen: Puur en eerlijk: De boodschappen van een keurmeester.

Zaterdag was de Amsterdammer een paar uurtjes in Rotterdam, waar de Centrale Bibliotheek omgetoverd was voor het Lezersfeest. De enige keer in het jaar waarop je ongestoord bier kunt drinken tussen de boekenstellingen. Tevens dé gelegenheid om jouw favoriete schrijver de hemd van het lijf te vragen.

De keurmeester en zijn missie

In Puur en eerlijk doet Van de Keuken verslag van zijn zoektocht naar de zin en onzin van de voedselindustrie. Daarbij put hij uit een eindeloze rij sputterende callcenter medewerkers en vaak ontluisterende voorbeelden van hoe ons eten en drinken tot stand komt.

Heb je nog trek in verse pangasiusfilet nu je weet dat de ingevroren variant eigenlijk verser is dan de 'verse' vis in de koeling? Klinkt ham waaraan hamsmaak toegevoegd wordt, omdat de liters ingespoten water die hebben vertroebeld, nog aantrekkelijk? Leg je zonder gewetensbezwaren een moestuintje aan nu je weet dat de potgrond is gemaakt van de, speciaal voor Nederlandse consumenten afgegraven, eeuwenoude veengronden in Estland?

Als je bij iedere aankoop zou stilstaan, wordt het natuurlijk schier onmogelijk om de dagelijkse boodschappen te doen. Wat vaker vragen naar de bekende weg kan volgens Van de Keuken al wonderen verrichten. Net zoals erop letten wat en waar je koopt. Bij een pakje kant-en-klare lasagne van minder dan een euro horen die alarmbellen gewoonweg te gaan rinkelen.

De tien van Teun

Moet je je nu zorgen maken over jouw boodschappenlijstje voor vanavond? Nee hoor. Maar laat je niet in de maling nemen. Daarom, voor een goed begin van de week, de tien geboden van Teun:

1. Denk zelf na.
2. Als je denkt dat iets te goed is om waar te zijn, is het waarschijnlijk te goed om waar te zijn. Doorgaans zit er een luchtje aan peperdure producten die voor een prikkie worden verkocht.
3. Kijk vooral naar de achterkant van een verpakking in plaats van naar de voorkant. Op de voorkant staat de leugen. De E-nummers staan op de achterkant.
4. Grootmoeders recept bestond niet uit een lijst met tientallen ingrediënten.
5. We aarzelen doorgaans meer over de aanschaf van een spijkerbroek dan over het eten dat we in onze mond stoppen. Dat zou omgekeerd moeten zijn.
6. Een pakje kan soms handig zijn, maar verwacht geen feestmaal.
7. De kleine winkelier verdient, als het even kan, de voorkeur boven de grootgrutter.
8. Stel vragen. Waar halen je visboer, slager en groenteboer hun waren vandaan? Bij onbevredigende antwoorden ga je een deurtje verder.
9. Kook, eet en geniet.
10. Neem alles met een korreltje zout.

Van de Keukens boek Puur en eerlijk: De boodschappen van een keurmeester kost € 12,90.

Teun van de Keuken (links) in gesprek tijdens het Lezersfeest. Foto Samira Visser.