Tirit & Babuko bewaart de eetcultuur van Rotterdamse families met roots uit Turkije

Van gesprekken aan tafel naar een cultureel project

Een gerecht kan je in één hap terugbrengen naar de keuken van je moeder of grootmoeder. Naar de geur van kruiden, een tafel vol schalen en de vanzelfsprekendheid waarmee recepten van generatie op generatie worden doorgegeven. Precies die verhalen willen Aysel Kaya en Elvan Ünlü met hun initiatief Tirit & Babuko bewaren.

De twee Rotterdamse makers kenden elkaar al voordat ze samen aan het project begonnen. Elvan kwam regelmatig in lunchroom Esto in de Hofbogen van Aysel. Hun gesprekken gingen steeds vaker over eten, familie en de gerechten die ze van huis uit kenden. Elvan bracht haar kennis van fotografie mee, terwijl ze van Aysel meer leerde over eten en de verhalen erachter. Zo ontstond het idee om die verhalen niet alleen te vertellen, maar ook vast te leggen.

Dé keuken uit Turkije bestaat niet

Voor Tirit & Babuko spraken ze met twaalf families met wortels in de zeven regio’s van Turkije. Want één keuken bestaat niet in Turkije, legt Aysel uit.

Iedere familie heeft eigen tradities, ingrediënten en bereidingswijzen. Wat in de ene regio vanzelfsprekend is, kan elders heel anders zijn. Juist die verschillen willen Aysel en Elvan zichtbaar maken. Het gaat hun niet om één algemene keuken uit Turkije, maar om de veelzijdige eetcultuur die families naar Rotterdam hebben meegenomen en zich hier verder ontwikkelt.

Tijdens de gesprekken ontdekten ze hoeveel kennis ongemerkt wordt doorgegeven. Denk aan de kruiden die standaard in huis zijn, de manier waarop vlees wordt bereid of de gewoonte om samen uitgebreid te eten. Soms beseffen families pas tijdens het vertellen hoeveel betekenis zulke gewoontes hebben. Ook de verhalen over schaamte en trots raken aan verandering: wat kinderen vroeger misschien ouderwets vonden, krijgt later juist waarde.

Rotterdams erfgoed aan tafel

Tirit & Babuko wil migratie niet als een verhaal van vertrek en aanpassing vertellen. De eerste generatie die deze culinaire tradities naar Rotterdam bracht, wordt ouder. Als hun verhalen niet worden vastgelegd, kan deze kennis weleens gaan verdwijnen. Tirit & Babuko wil daarom niet alleen terugkijken, maar ook laten zien hoe tradities mee veranderen in de tijd en onderdeel worden van de stad.

Het project krijgt vorm op een multimediale manier. In een expositie, een verhalenboek, een podcast en een documentaire. De expositie en boekpresentatie vonden op 24 oktober plaats in Verhalenhuis Belvédère en kun je blijven bezoeken tot 24 januari 2027. De documentaire is sinds 6 oktober te zien via RTV Rijnmond en de podcast is inmiddels te beluisteren.

Eten verbindt generaties en culturen

Voor Aysel en Elvan draait het uiteindelijk om verbinding. Een gerecht lijkt misschien eenvoudig, maar kan een heel familieverhaal in zich dragen. Door die verhalen te delen, hopen ze mensen nieuwsgierig te maken naar elkaars achtergrond én naar de gerechten die daarbij horen. Want de eetcultuur van Rotterdam bestaat niet alleen uit wat er op restaurantmenu’s staat, maar ook uit alles wat thuis wordt gekookt, geproefd en doorgegeven.

Benieuwd naar meer?

Kijk de afleveringen van Tirit & Babuko hier.