De Schouw is gerenoveerd, onzichtbaar, gelukkig

De Schouw is gerenoveerd, maar je ziet er gelukkig niets van. Ja, de houten vloer is nog erg licht, maar wie kijkt er in het café naar de vloer? Je gaat niet naar het café om de hele avond naar de vloer te zitten staren. Lang zal het trouwens niet duren voordat het lijkt of dit dezelfde vloer is waarop je al zoveel voetstappen hebt gezet.

Zo voelt ook de bar vertrouwd aan met die ronding aan het begin en dat smalle rechte stuk naar achteren toe. Toch is de bar van De Schouw net zo nieuw als de vloer, een kopie van de bar waaraan ik met mijn toentertijdse collega's tamelijk veel uren heb doorgebracht, alles bij elkaar opgespaard misschien goed voor een flinke vakantie. Ik kan precies aanwijzen wie waar zat, want je had min of meer een vaste plek.

Vergeelde posters uit de jaren zeventig

Het bankje langs de wand zal ook wel onopvallend nieuw zijn. De wand zelf gaat weer schuil achter vergeelde posters die het culturele leven in het Rotterdam van de jaren zeventig voor de geest halen.
Ik meen me te herinneren dat op den duur de posters ook in lagen aan het plafond werden aangebracht, maar ik sta niet in voor de betrouwbaarheid van herinneringen die De Schouw als geboorteplaats hebben.
Maar goed, het werd wel eens tijd dat Tineke Speksnijder het café in de Witte de Withstraat dat zij vorig jaar in bezit verwierf, onderhanden nam. Het was hier en daar een beetje plakkerig geworden. Het interieur moest blijven zoals het was, want De Schouw is een instituut zonder weerga, om niet te spreken van cultureel erfgoed. Dus hoewel wat niet is vervangen werd opgepoetst, is de bestudeerde vaalheid die De Schouw kenmerkte, zorgvuldig gerestaureerd. Het moest geen gelikt café worden, want daarvan zijn er al genoeg in de stad.

Opvatting over wat modern is

In het interieur van De Schouw gaat een opvatting schuil over wat modern is die niet meer de onze is, maar die ons niettemin nog steeds aanspreekt. Kijk naar het fraaie stucwerk van het plafond (dat ooit bruin berookt was) dat de voornaamheid van de zaak onderstreepte toen die op 12 september 1940 als luxueuze bar zijn deuren opende.
Dat chique was al verdwenen toen ik voor het eerst De Schouw binnenstapte. Het café deed dienst als stamkroeg van de journalisten die bij de in de buurt gevestigde krantenbedrijven werkten, NRC Handelsblad, Algemeen Dagblad en Het Vrije Volk. (In het gebouw van Het Vrije Volk, op de hoek met de Hartmannstraat, zit nu de politie naar camerabeelden uit de stad te kijken.) Om die reden is De Schouw zelfs een tijdje omgedoopt geweest tot The Newspub, maar het bord met de nieuwe naam werd door een onverlaat meegenomen voordat iemand eraan had kunnen wennen.

'Bolle' Frans, 'Kale' Willem, Bob van Persie

'Bolle' Frans en 'Kale' Willem stonden achter de tap, soms bijgestaan door Bob van Persie (de latere voetbalvader). Ze noteerden alle bestellingen in een dik boek waaruit soms werd voorgedragen: er waren vaste klanten die hun rekening hadden laten oplopen tot bedragen ter grootte van een maandsalaris. Als het niet anders meer kon, werd een betalingsregeling getroffen die overigens niet van invloed was op de mate waarin consumpties werden verstrekt.
Nadat de kranten uit de Witte de Withstraat waren verdwenen, heeft De Schouw het een tijdje moeilijk gehad. Er kwamen nieuwe cafés in de stad die ontegenzeglijk hipper waren. Toch is De Schouw, niet in de laatste plaats dankzij steunacties van trouwe fans, altijd blijven bestaan.
Nu is Tineke Speksnijder dus, nadat ze er al jaren achter de bar stond, de trotse eigenares van De Schouw. Of ze ook aan eten gaat doen? Welnee. Geen keuken. Misschien een tosti, hooguit. Maar schenken als vanouds.

Vandaag & Morgen-special over De Schouw.

Foto Frank van Dijl