De biologische wijnen van Languedoc: wijnreis deel 2

Wijn is bezig aan een flinke opmars. Waar we vroeger alleen in de sjiekste tenten met een wijnkaart in de weer moesten, heeft een beetje bar of restaurant tegenwoordig een stuk meer te bieden dan wit, rood, of rosé. Een goede wijnkaart maken is serious business en veel ondernemers roepen dan ook hulp in. Van Zegro bijvoorbeeld, waar Ian van Eck al jaren de wijnselectie voor zijn rekening neemt. Hij reist de hele wereld over, op zoek naar de mooiste gaarden en de beste huizen. Af en toe mag er een handjevol bofkonten met hem mee en in die hoedanigheid vonden wij ons plots in Languedoc, Zuid-Frankrijk. Dit is deel 2 van de reis.

Domaine Begude

Na een sprookjesachtig verblijf in een chateau nabij François’ wijngaard stomen we door richting Limoux, waar we James Kinglake ontmoeten. Vroeger de golden boy of finance in de Londense City, nu biologisch wijnmaker op het Franse platteland. Hij en zijn vrouw Catherine besloten na een onvervulde kinderwens andere dromen na te jagen en verhuisden naar Limoux. Daar raakte Catherine overigens binnen een half jaar in verwachting. 

James, een cynische Brit met bijpassende gortdroge humor, wordt bijgestaan door twee doorgewinterde wijnmakers: verlegen Fransman Laurent Girault en Australiër op leeftijd Richard Osborne. Laatstgenoemde heeft een verbazingwekkend pallet, waarmee hij wijnen van jaren geleden feilloos met de nieuwe oogst weet te vergelijken. Hij mag er graag over praten. Niet dat we het verstaan overigens. “Laurent denkt dat hij geen Engels kan, maar spreekt het perfect en Richard denkt dat ‘ie het wel kan, maar geen mens die weet waar hij het over heeft”, aldus James. 

Vin nature

Domaine Begude maakt zowel biologische als natuurwijnen. Waar biologische wijnen na de teelt nog bewerkt worden, laat de wijnmaker voor de natuurlijke variant alles in de wijngaarden en in de kelder zijn beloop. In de gaarden gaat dit niet veel anders dan bij biologische wijnen; het verschil zit ‘m vooral in wat in de kelder gebeurt. Of juist niet gebeurt. Natuurwijn, of vin nature(l), dient op natuurlijke wijze te vergisten. Dat proces wordt in gang gebracht door een kleine hoeveelheid reeds vergiste wijn aan het vat toe te voegen. Daarna is het afwachten. Er zitten behoorlijk wat risico’s aan het maken van natuurwijn, want natuurlijke vergisting duurt lang en blijft soms zelfs uit. 

James toont het ons in zijn wijnkelder, waar alles op houten vaten ligt te rijpen. Elk vat geeft de wijn een compleet andere smaak, zelfs tussen vaten van dezelfde leeftijd en hetzelfde hout proeven we grote verschillen. Wanneer de wijn lang genoeg op vat heeft gelegen, is het zaak om op zoek te gaan naar de beste combinatie. Samen met zijn wijnmakers slaat James aan het mengen tot hij tot het smakelijkste resultaat komt. Bij ons valt vooral zijn Viognier Le Paradis in de smaak, Le Bel Ange, en in zijn wilde Chardonnay zouden we wel een bad kunnen nemen. Waarom is die zo goed? In wilde wijnen, of natuurwijnen, proef je veel meer de complexiteit van het fruit, vertelt James, waardoor de wijn veel intenser wordt. Elke bewerking die een wijn ondergaat, haalt namelijk iets van de smaak weg. De ongefilterde, ongeklaarde drank zonder sulfiet, zoals wij mochten proeven, is wijn in z’n puurste vorm. Omdat natuurwijnen tussen vat en fles zo min mogelijk bewerkingen ondergaan, blijft die pure en complexe smaak voor een groot deel bewaard. 

Klimaatverandering

Ons hoor je dus niet wanneer James alle open flessen richting woonhuis verplaatst, waar we aanschuiven voor de avondmaaltijd. Uitkijkend over de wijngaard met een schaal oesters binnen handbereik bedenken we dat we hier prima aan zouden kunnen wennen. Wijn maken is echter niet allemaal fun and games vertelt James. Hij, en veel wijnmakers met hem, krijgt steeds meer last van klimaatverandering. Het is te droog en te heet en de neerslag die er valt is extreem: hagelbuien zijn steeds frequenter en richten steeds meer schade aan. Ook deze avond rolt er een flinke onweersbui over het land, maar James heeft geluk: de hagel bereikt zijn gaard niet. Slechts vijf kilometer verderop richten de enorme stenen echter een ravage aan in concurrerende wijngaarden. 

Hagelstenen slaan in de trossen, vertelt Ian, terwijl James bezorgd naar de lucht tuurt, waardoor het fruit gaat rotten. Als wijnmaker kun je direct fluiten naar je oogst. Heftige hagelbuien – zoals die van vanavond en zoals de streek steeds vaker ziet – richten nog meer schade aan. Dan kunnen de takken namelijk ook beschadigen, waardoor er het jaar erna ook nauwelijks oogst is. Een stevige bui kan genoeg zijn om een gaard te ruïneren. Heel Europa is afgelopen jaar geteisterd door dergelijke buien. Daarnaast heeft de extreme hitte ervoor gezorgd dat de eerste oogsten een volle twee weken eerder beginnen. Zorgwekkende berichten, die gelukkig naar de achtergrond verdwijnen als de zon doorbreekt en James de barbecue aansteekt. En die Bel Ange blijkt ook een uitstekend middel om je sores even te vergeten.

Zelf proeven?

Ook al is het maar een heel klein stukje vliegen, we begrijpen dat een retourtje Languedoc niet altijd in de planning past. Gelukkig zijn deze biologische wijnen ook allemaal in Rotterdam te proeven. Geen Zegro-pas, geen nood. Ga gewoon langs bij Le Nord en l’Ouest, waar alle wijnen uit dit artikel op de kaart staan. Iets verder van huis, maar zeker niet minder leuk, is Huszar in Delft, waar je terecht kunt voor Le Bel Ange.