Lezen doe je meestal te laat
Groot in beeld staat de prijs, in kleine letters eronder de voorwaarden, en de meeste deelnemers lezen die pas als er iets gewonnen is. Dat is de verkeerde volgorde. Wat een winactie precies inhoudt, ligt al vast voordat de eerste inzending binnenkomt, en dat is geen belofte van de organisator maar een voorschrift. Hoe mis het daarmee kan gaan, liet de Consumentenbond op 1 september 2026 nog zien.
Niet blind vertrouwen
De Reclame Code Commissie boog zich in klachtenprocedures die de bond zelf startte over de Real Deal Dagen van KLM en oordeelde dat de luchtvaartmaatschappij onvoldoende duidelijk maakte wat het voordeel van de actie was. Directeur Sandra Molenaar van de Consumentenbond waarschuwt consumenten “om er niet blind op te vertrouwen dat vliegtickets tijdens deze actie het goedkoopst zijn”. Bij een winactie in het blad, op social media of rond een tv-programma zit dezelfde vraag verstopt: wat krijg je nu werkelijk, en waar staat dat?
Wat er vooraf op papier hoort te staan
Wie een winactie organiseert, heeft daarvoor geen vergunning nodig, mits hij voldoet aan de eisen uit de Gedragscode promotionele kansspelen. Die code verplicht de aanbieder algemene spelvoorwaarden op te stellen, die gratis beschikbaar en eenvoudig te raadplegen moeten zijn. Daar hoort een uitzondering bij: is het prijzenpakket samen hoogstens 4.500 euro waard, dan is het volgens de code een klein promotioneel kansspel en geldt juist die voorwaardenplicht er niet voor. Zit een actie er wel boven, dan hoort er volgens dezelfde code in te staan wie de organisator is, hoe en hoe lang je mee mag doen, wat de prijzen waard zijn, wanneer er getrokken wordt en hoe het met de belasting zit, en houdt de code het prijzenpakket op hoogstens 100.000 euro per promotioneel kansspel per jaar.
Die volgorde geldt niet alleen in het blad. Wie in Nederland een vergunning heeft om online spel aan te bieden, moet de voorwaarden bij een bonus vooraf volledig en begrijpelijk tonen, en mag het tegoed pas verstrekken nadat de speler ze uitdrukkelijk heeft aanvaard. Op de actiepagina van zo'n vergunde aanbieder speel je met een casino bonus, speeltegoed van de aanbieder zelf. Wat dat tegoed waard is, welke rondspeelvereiste eraan hangt en wanneer het vervalt, staat er dus al voor je begint, precies zoals de actievoorwaarden in het blad.
De fiscus rekent over de hele prijs
Onder de streep geldt een andere regel. Wie een prijs wint van 449 euro of minder, betaalt daarover volgens de Belastingdienst geen kansspelbelasting. Boven die grens rekent de Belastingdienst sinds 1 januari 2026 een tarief van 37,80 procent, en wel over de hele prijs.
Met wat een deelnemer zelf heeft ingelegd houdt de organisator bij die berekening geen rekening, dus bij een gratis winactie gaat datzelfde percentage gewoon over de volle waarde uit de advertentie. Zelf aangifte doen hoeft niet, want de Nederlandse organisator doet dat en draagt het bedrag af, waardoor je nettoprijs meestal lager uitvalt dan het getal waar je op afkwam.
Een prijs hoeft trouwens geen geld te zijn. Kaarten voor een tv-opname, een fotoshoot of een reis hebben net zo goed een waarde, en bij zo'n groter prijzenpakket hoort die waarde vooraf in de voorwaarden te staan. Ook in dit blad zijn de prijzen vaak spullen en kaartjes, zoals een boek en vrijkaarten voor de film Een Schitterend Gebrek. Zo'n prijs in natura krijgt in de voorwaarden dus een bedrag mee, en dat bedrag bepaalt of er belasting wordt ingehouden.
Wat je nakijkt voordat je meedoet
Voordat je iets instuurt, kost het een minuut om op te zoeken tot wanneer je kunt meedoen, hoeveel prijzen er zijn en wat ze waard zijn, en hoe de winnaar wordt aangewezen. Volgens de Kansspelautoriteit worden de resultaten van een trekking binnen drie maanden na beëindiging van zo'n actie bekendgemaakt. Online werkt die gewoonte net zo: daar geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar, stel je bij een vergunninghouder eerst je speellimiet in, en wie er helemaal mee wil stoppen laat zich via Cruks uitsluiten.
Bewaar de voorwaarden zoals je ze aantrof, een schermafbeelding is genoeg. Staat er nergens een trekkingsdatum bij, dan is dat op zichzelf al een signaal. Is de prijs een geldbedrag, reken dan meteen uit wat er na inhouding overblijft. En loopt een actie anders dan aangekondigd, dan vind je het antwoord niet bij de winnaarslijst, maar in de spelvoorwaarden die de organisator vooraf had moeten vastleggen.
