Wat schaft de pot? Aan tafel bij de Braziliaanse Familie Pimentel

De tijd dat er alleen maar stamppot, gekookte aardappel en gehaktbal werd gegeten ’s avonds is voorbij. De inmiddels 170 verschillende nationaliteiten in Rotterdam hebben ieder op hun eigen manier culinaire sporen achter gelaten. Een Surinaams broodje tijdens de lunch, een banh-mi tussendoor of sushi als diner is allemaal de normaalste zaak van de wereld geworden. De verhalen en tradities achter deze verhalen worden ontdekt tijdens een bezoek aan Rotterdammers met een internationale achtergrond. Dit keer een kijkje in de keuken bij de Braziliaanse familie Pimentel.

Dit keer leren wij een onbekende keuken op een hele andere manier kennen. We gaan niet bij een familie thuis langs, maar bij Centrum Djoj in Hillegersberg waar iedere donderdagavond de Braziliaanse familie Pimentel in de keuken staat om gasten te verwennen met lekkere - vegetarisch -Braziliaanse gerechten. Deze avond staan vader Julio en dochter Olga in de keuken. Ze bereiden een gerecht dat typisch is voor de Braziliaanse keuken en ondertussen vertelt de hele familie Pimentel, met wie ik aan tafel zit, over de eetcultuur van het Zuid-Amerikaanse land.

Van Rio de Janeiro naar Rotterdam

Ouders Rose en Julio Pimentel verhuisden in 1990 van Goiâna, een stad in Oost-Brazilië, naar Rio de Janeiro. Via een cultureel uitwisselingsproject met muziek, poëzie, dans en kunst kwamen ze in 1999 voor het eerst in contact met Nederland. De familie heeft naast een liefde voor koken namelijk ook een passie voor muziek en dans, zo speelt Julio percussie en Capoeira en spelen alle kinderen een ander instrument. Na een aantal keer hier te zijn geweest, besloot het gezin in 2001 hun thuisland in te ruilen voor Nederland en ondertussen heeft de familie hun plek in Rotterdam gevonden. Naast dat het hele gezin bezig is met muziek – zoals Capoeira, berimbau en zang- staat de familie dus ook iedere donderdagavond in de keuken van Djoj. Hier voorzien ze inmiddels al vijftien jaar lang de gasten van het culturele centrum van een gezond bord Braziliaans. Doordat hun oma lang ziek is geweest, hebben ze geleerd macrobiotisch voor haar te koken. Hierdoor heeft de familie ervoor gekozen om ook in het centrum gezonde gerechten te serveren. Blijkbaar is het een grote hit, niet alleen in de familie maar bij iedereen die wekelijks komt eten. De familie is trouwens niet helemaal afgestapt van vlees en traditionele Braziliaanse gerechten en kan dus nog genoeg vertellen over echte Braziliaanse tradities. 

Pedro, een van de zoons van de familie, vertelt dat de dag in Brazilië begint met een broodje met boter en soms iets van fruit. “Het ontbijt is vaak niet zo uitgebreid in Brazilië, omdat de lunch de belangrijkste maaltijd van de dag is. De mensen in Brazilië werken heel hard en moeten vaak veel reizen. Het is dus belangrijk, zeker met het warme weer, dat je genoeg voeding binnenkrijgt gedurende de dag. Zo’n maaltijd bestaat dan ook vaak uit rijst met bonen, vlees en salade. Na de lunch eten Brazilianen vaak nog een snack zoals coxinhas (gefrituurde balletjes gevuld met kip en romige kaas), pão de queijo (broodjes met gesmolten kaas aan de binnenkant) of pastéis (gefrituurd deeg dat je kunt vullen met bijvoorbeeld kaas, rundvlees of kabeljauw). Allemaal typisch Braziliaans. Het avondeten, dat altijd rond zeven uur is, is vaak nog een restje van de lunch van die middag.”

Knoflook en Cassave

Gabriela, een van de dochters van de familie, vertelt dat knoflook ondenkbaar is in de Braziliaanse keuken. Brazilianen gooien het liefst overal knoflook doorheen. Daarnaast wordt er veel ui, koriander, peterselie, bieslook en peper gebruikt. Ondertussen komt het gerecht op tafel wat vader en dochter voor het hele centrum hebben klaargemaakt. Op het bord ligt een courgette gevuld met tomatensaus, champignons, pijnboompitjes en geraspte kaas, een salade met tomaatjes en komkommer en niet te vergeten de cassavefrietjes. Cassave wordt veel gegeten in Brazilië. Het wordt gekookt, gebakken of er wordt friet of cassavemeel van gemaakt. Farofa is een voorbeeld van het gebakken cassavemeel. Het wordt als bijgerecht gegeten en vaak gemixt met ingrediënten zoals mais, ui, stukjes gebakken ei, banaan of vlees. Het is goedkoop om te maken en daarom bij alle lagen van de bevolking populair. Mij smaken de frietjes van de cassave in ieder geval erg goed. Gabriela: “Het is trouwens niet gebruikelijk hoor, om alles op een bord te serveren zoals we dat nu doen. Als we op feestdagen met de familie eten dan staat de hele tafel vol met potten en pannen en zitten we lang aan tafel. Erg gezellig en lekker chaotisch.”

De hele familie is vanavond aanwezig en iedereen eet wat de pot schaft. Iedere donderdagavond wordt er weer een ander gerecht voor tien euro opgediend. Deze wordt dan bereid en geserveerd door een van de familieleden, ondertussen heeft ieder familielid al weleens meegedraaid. Op de vraag wat tips zijn om Braziliaans te eten in Rotterdam, antwoordt Gabriela: “Brasil Binkie op de Westblaak. Daar eet je lekkere gerechten, maar wel met veel vlees. Maar dat is op zijn tijd zeker lekker.” 

Zelf heb ik in ieder geval genoten van het gerecht, maar al helemaal van het gezellige gezelschap. Ik besluit mijn spullen weer te pakken en afscheid te nemen van deze Zuid-Amerikaanse familie. Met een hoop informatie over de Braziliaanse eetcultuur verlaat ik Djoj.