Le Bojo est arrivé: de comeback van een klassieker

Beaujolais primeur, of nouveau zoals de Fransen zeggen, is zeer jonge wijn die zes tot acht weken na de oogst wordt gebotteld en verkocht. In de Beaujolais, een wijngebied onder de Bourgogne, grofweg tussen Macon en Lyon, dronk men altijd al zeer jonge wijn vlak na de druivenoogst, net als in veel andere wijngebieden overigens. Nog steeds zijn er meer dan honderd wijnfestivals in de Beaujolais waarmee de komst van de nieuwe wijn wordt gevierd.

Marketingwijn

De manier waarop Beaujolais wordt gemaakt - iets met koolzuur en 'inweking' van de druiven, zoek op 'macération carbonique' als je het weten wilt - zorgt ervoor dat je een zeer fruitige wijn krijgt die meteen drinkbaar is. Zoiets lukt je niet in bijvoorbeeld Barolo waar de piepjonge wijn stijf staat van de tannine (bittere zuren afkomstig uit de schil van de druif). Zo'n wijn gaat eerst een tijdje in een houten vat om wat zachter te worden.

Het succes van Beaujolais primeur is vooral het succes van goede marketing. Enkele wijnboeren uit de Beaujolais - waarvan Georges Duboeuf één van de bekendste is - zagen mogelijkheden voor hun babywijn. Er moesten toch meer zieltjes te winnen zijn voor het friszure druivensap met alcohol. Ze bedachten een autorally die de eerste flessen Beaujolais naar Parijs bracht. Dit trok flink wat media-aandacht in Frankrijk en in de jaren zeventig van de vorige eeuw groeide het uit tot een waar nationaal evenement.

De seventies

De jaren zeventig: waren dat niet de hoogtijdagen van de bistro? De dagen waarin we in Nederland stokbrood en camembert leerden eten, en Hubrecht Duijker ons leerde wat goede (Franse) wijn was? Echt een tijd voor Beaujolais primeur dus. En inderdaad, al eind jaren zestig kwam de eerste Beaujolais primeur naar Nederland. Ook de rest van Europa volgde, vooral Duitsland, en daarna gingen ook de Verenigde Staten en zelfs Azië voor de bijl.

Nog steeds wordt ongeveer éénderde van alle wijn uit de Beaujolais wereldwijd verkocht als primeurwijn (in 2013 waren dat 31 miljoen flessen). De Japanners zijn tegenwoordig verreweg de grootste afnemers (7 miljoen flessen in 2013). In Nederland dronken we vorig jaar ruim 300.000 flessen op. Dus helemaal op sterven na dood is het fenomeen niet.

Hoezo primeur?

Een primeurwijn is een geweldige methode om jonge, voor de serieuzere wijnen niet geschikte, wijn te verpatsen. Het levert ook al snel na de oogst een aardige cash flow op voor de wijnboer; weg voorraden, geld in het laatje! Uiteraard volgden diverse andere wijngebieden met hun eigen nouveau-wijn. Denk aan de Italiaanse Novello, of jong rood uit de Rhône of Ardèche. Het grappige is dat sommige van die wijnen eerder verkocht worden dan Beaujolais. Dat zijn wijnen die uit zuidelijker gelegen gebieden komen, waar de druiven eerder rijp zijn en dus eerder geoogst worden. Beaujolais heeft dus helemaal geen primeur. Trouwens, de nieuwste wijn uit 2014 komt tegenwoordig uit het zuidelijk halfrond, waar de oogst een half jaar eerder plaatsvindt.

Embargo

Zo'n succesverhaal rijdt zichzelf natuurlijk in de wielen. Net als bij sherry, of recentelijk bij Nieuw-Zeelandse Sauvignon Blanc, betekende de stijgende vraag dat er steeds meer wijn gemaakt moest worden. En zoals dat gaat, van een steeds mindere kwaliteit. Momenteel is de Beaujolais primeur vooral iets voor in de supermarkt, die nog een graantje wil meepikken van het marketingsucces van deze wijn. Dat is ook waar je de Beaujolais primeur vindt op internet: op de websites van supermarkten. De Zaanse grootgrutter verkoopt er één voor € 3,99. Bij zo'n prijs denk je misschien 'wat een koopje' maar voor wijn geldt vaak 'goedkoop is duurkoop'. Ga liever naar de wijnspeciaalzaak, hoewel een kleine steekproef laat zien dat die lang niet allemaal Beaujolais primeur verkopen.

Volgens de website van AH valt de Beaujolais onder de weekaanbiedingen 'vanaf 17 november'. Maar dat is een vergissing, want volgens strenge regels, mag je de wijn pas vanaf donderdag 20 november 00.00 uur aanbieden. Voor die tijd mag de wijn zich niet bevinden in 'voor het publiek toegankelijke ruimtes'. Jawel. Er staan zelfs boetes op. Maar wie dat gaat controleren weet ik niet. De Beaujolaispolitie? Die strenge regels zijn trouwens ook een bewijs voor het succes van Beaujolais primeur. Dat je de wetgeving in een land zo ver krijgt dat het embargo van jouw product erin staat!

Weg met die alpinopet

Beaujolais primeur drinken is in Nederland dus een betrekkelijk jong verschijnsel, ruim veertig jaar oud. Misschien betekent dit dat Beaujolais primeur - nu eindelijk - volwassen kan worden. Althans, het drinken ervan; de wijn blijft uiteraard piepjong. Geen associatie meer met alpinopetten - sorry Ilja Gort - supermarktcamembert en slap stokbrood. Maar aandacht voor kwaliteit en minder voor kwantiteit. Dan maar wat lagere omzetten. Goede Beaujolais primeur is best lekker: het is een pittige, sappige wijn die je de vrolijkste kanten van de Beaujolais laat proeven.

En hoewel sommigen al dachten dat het over en uit was voor de Beaujolais, is er opeens aandacht voor de wijn vanuit onverwachte hoek: de trendy Rotterdamse food culture. Misschien valt het onder eenzelfde fenomeen als de Oktoberfesten - heeft het te maken met heimwee naar een traditie waaraan we zelf nooit eerder deelnamen?

'Bojo' anno 2014

Anyway, in 2014 drink je de Beaujolais primeur op de volgende locaties: de Beaujolais Dinnerparty bij Zino Urban Bistro onder de geestige titel 'I want my Bojo Back!' Hier proef je behalve de Beaujolais primeur - bij Zino spreken ze liever over nouveau - ook een aantal 'crus' uit de Beaujolais (zoals Morgon en Fleurie) van Domaine Terres Dorées (meer informatie: Zino Urban Bistro). Al deze wijnen zijn biologisch. Of je gaat naar 'Bojo aan de Maas' in de Fenix Food Factory waar wijnhandelaar Wilde Wijnen Beaujolais nouveau schenkt gemaakt door een 'nouveau' generatie wijnboeren (meer informatie: Cidercider). Deze natuurlijke en ongefilterde 'bojo' is volgens Wilde Wijnen zelfs 'levensgevaarlijk'. Levensgevaarlijk lekker dan toch zeker?

Deze nieuwe Bojo-slurpers hebben het tij mee: het oogstjaar 2014 schijnt best goed te zijn.