16 miljoen bondscoaches die alles van haring weten

'Lekker vet,' zegt de man terwijl hij de haring boven zijn mond laat zweven. Het is niet zijn eerste vandaag. De Hollandse nieuwe is in town en dan hoor je dingen te zeggen als: 'Hij is lekker vet', of: 'Veel smakelijker dan die van vorig jaar', of: 'Precies zoals hij moet zijn.' De man veegt zijn lippen af en bestelt met een handgebaar nog een haring.

Net zoals rond wereldkampioenschappen iedere Nederlander in het diepst van zijn gedachten bondscoach is, zijn diezelfde Nederlanders rond het arriveren van de nieuwe haring ineens allemaal haringkundigen. Wel toevallig dat die twee vakgebieden vandaag in zestienmiljoenvoud samenkomen. Het straatbeeld wordt zodoende bepaald door vlaggetjes: rood-wit-blauwe en oranje. Haring en voetbal. Lekker vet. 'Hierzo,' zegt de man in de haringkraam. 'Verser ken je ze niet krijge.'

'Deze zwom gisteren nog'

Ik sta in de rij en vraag hoe ik kan weten of deze haring echt nieuw is of dat hij een jaar lang ingevroren is geweest. 'Meneer,' zegt de man, 'deze zwom gisteren nog.' Hij reikt mijn exemplaar aan op een kartonnen schaaltje. De buitenkant heeft een zilveren glans, de binnenkant is roze doorregen met rode draadjes. Bij zijn staart houd ik hem boven mijn mond en neem een hap.
'En?' vraagt de man die zich eerder ontpopte als kenner.
'Heerlijk, ik kan niet anders zeggen.'
'Nou dan,' grijnst de man van de kraam op het pleintje bij de Nieuwe Binnenweg en de Van Speykstraat.
Bij hem kocht ik gisteren mijn eerste haring van het jaar. Vroeger werkte ik in de buurt en was hij ook altijd de eerste. Ook nu weer: niets mis mee (€ 1,95).
Maar goed, op één been kun je niet staan (of hoor je dat alleen in de kroeg te zeggen?), dus stap ik op de fiets en zet ik koers naar het Heemraadsplein.

Heeft deze meer bite?

Bij Bos kost de haring € 2,20. Vanwaar dat kwartje verschil? 'Ja, dat met u niet aan mij vragen,' zegt de dame bij wie ik twee haringen bestel. Misschien zit het hem in de omstandigheid dat hier een terras is met stoeltjes en tafeltjes en dat je er een glas wijn bij kunt bestellen. (Of iets heel anders.) Ook hier komt de haring mooi gefileerd op een wegwerpschaaltje en ook hier smaakt hij mij goed. Deze lijkt iets meer bite te hebben dan de vorige, maar ik ben natuurlijk niet de AD Haringtest.
Intussen staat collega Mirjam de Winter in de rij bij Schmidt Zeevis (nummertje trekken!). 'Hier wordt de kwaliteit van de nieuwe haring door een 'happende' klant — in plat Rotterdams — verkondigd: 'Ooooo....wat zijn ze grooooot! En lekkerrrrr. En veeeeet!' Bij Schmidt hebben ze een naam hoog te houden, dus daar zit je altijd wel goed met de haring. In 2002, 2003 en 2009 waren ze winnaar van de AD Haringtest, in 2013 eindigden ze op de derde plaats met het cijfer 9+. De visjes worden achter een speciaal ingerichte haringcounter schoongemaakt en verpakt.

Intussen bij Schmidt op het Vasteland

En ook dat laatste gebeurt met veel aandacht: in een keurig bakje inclusief koelelement (!) en desgewenst een zakje uitjes (keuze uit witte of rode ui). Ook heel deftig is het bijgevoegde, vochtig handdoekje van katoen. Dit jaar lanceert Schmidt ook de haringclip, een gekleurd, plastic clipje voor over de staart van het beestje, zodat echte 'staarthappers' op een haringparty ook nog schone handjes kunt schudden (een uitvinding van leerlingen van de Hogeschool Rotterdam). Het geheel gaat vervolgens ook nog eens in een zilverkleurig doosje met Schmidt-logo en een handvat. Beetje veel afval en verpakkingsmateriaal voor een enkel harinkie, maar wat een zacht, groot, vet en zalig visje!' schrijft Mirjam de Winter. (Per haring: € 2,50).
Vandaag fietste ik naar de markt om daar een haring te verschalken, maar er was helemaal geen markt: ik was een dag te vroeg. Onderweg kwam ik een bekende tegen die haring had gekocht 'bij de Marokkaan' op de Eerste Middellandstraat. Andalus, bedoelde ze, zeker een adres om langs te gaan, net als Mediterrannee verderop, op de Vierambachtstraat. Maar omdat ik er een glaasje wijn bij wilde, legde ik aan bij Salt & Tasty op het Kruisplein. Ja, en ook hier was de haring zeer naar wens (€ 3,50).
Pas onderweg naar huis herinnerde ik me het advies van Buikcollega Martijn van Hennik: drink er een manzanilla bij. Maar zo heb ik morgen ook nog iets te doen.

Foto boven: Fotojournalist Vincent Mentzel proeft de nieuwe haring. Hieronder: Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, test de haringclip van Schmidt. (Foto Vincent Mentzel). Daaronder: Burgemeester Ahmed Aboutaleb gaat rond met een schaal Hollandse nieuwe. (Foto Vincent Mentzel, 2010)